Bài này viết cho anh em làm xây dựng và nội thất hoàn thiện: nhà thầu thi công trọn gói, đội sơn nước, thạch cao, ốp lát, điện nước, xưởng tủ bếp, đơn vị thiết kế và thi công nội thất. Ngành nào cũng làm được website. Nhưng ngành này có một đặc điểm khiến website hữu ích hơn hẳn: khách hàng là người không chuyên, còn mỗi công trình thì có hàng chục hạng mục mà họ chưa từng nghe tên.
Đầu tiên, hãy coi website như một cuốn catalogue sống. Không phải để khoe. Để làm việc.
Website là một đứa nhân viên, không phải một tấm biển
Đa số các đơn vị làm web không hiểu được một chuyện: bạn sẽ dùng website đó để kinh doanh như thế nào. Họ làm cho đẹp, bàn giao, rồi thôi. Nhưng bạn phải hiểu chuyện đó, vì bạn là người dùng nó mỗi ngày.
Để website tự đem khách về được thì nó phải đạt tới một cấp độ nhất định. Khoan hẵng nghĩ tới đó. Cấp độ đầu tiên, cấp 1, đơn giản hơn nhiều: website là một đứa nhân viên lễ tân, tiếp khách và trả lời giúp bạn.
Lễ tân tốt thì làm gì? Khách hỏi giá, lễ tân đưa bảng giá. Khách hỏi gói này gồm gì, lễ tân đưa tờ mô tả. Khách hỏi "sao cái này đắt vậy", lễ tân giải thích một lần, rõ ràng, không cáu. Và quan trọng nhất: lễ tân trả lời được cả khi bạn đang đứng trên giàn giáo, đang chạy xe tới công trình khác, hoặc đang ngủ.
Bước 1: Mở inbox ra và đếm
Cách tìm nội dung cho website không phải ngồi nghĩ. Cách tìm là quay vô inbox của mình. Zalo, Messenger, lịch sử cuộc gọi. Rồi tự hỏi ba câu:
- Trong một ngày, người ta hay gọi mình về cái gì?
- Tuần vừa rồi mình tốn nhiều thời gian nhất để tư vấn chuyện gì?
- Câu nào mình đã trả lời đến mức thuộc lòng?
Với ngành xây dựng và hoàn thiện, danh sách đó thường trông rất giống nhau ở mọi đội thi công:
- "Sơn nước bao nhiêu một mét vuông? Đã gồm bả matit chưa?"
- "Trần thạch cao phòng khách 25 mét vuông hết bao nhiêu? Khung xương gì? Tấm gì?"
- "Ốp lát phòng tắm sao đắt hơn phòng khách?"
- "Gói trọn gói này gồm những gì? Điện nước có nằm trong đó không?"
- "Tủ bếp gỗ công nghiệp với gỗ tự nhiên chênh nhau bao nhiêu, cái nào bền hơn?"
- "Bao lâu thì xong? Có phát sinh không? Bảo hành thế nào?"
Mỗi câu trong đó, bạn trả lời mất 5 đến 15 phút. Mỗi tuần vài chục lần. Đó là hàng chục giờ làm việc không lương của người chủ, và đó chính là thứ website cấp 1 sẽ gánh giúp.
Khi gom lại, sáu bảy chục câu hỏi lặp đi lặp lại thường chỉ rơi vào ba nhóm:
- Hỏi giá. Đơn giá theo mét vuông, theo bộ, theo mét dài.
- Hỏi phạm vi. Gói này gồm gì, không gồm gì, điều kiện nào thì phát sinh.
- Hỏi "tại sao". Tại sao vật liệu này đắt hơn, tại sao phải làm bước này, tại sao không bỏ qua được.
Ba nhóm, ba loại trang. Vậy là xong khung sườn của website.
Bước 2: Trang bảng giá, trang đầu tiên phải có
Nếu chỉ làm được một trang, hãy làm trang này. Một trang liệt kê tất cả đơn giá hạng mục bạn nhận: sơn nước theo mét vuông (chia rõ có bả và không bả, sơn trong và ngoài nhà), trần thạch cao theo mét vuông (chia theo loại tấm và loại khung), ốp lát theo mét vuông (tách công và vật tư), điện nước theo điểm, tủ bếp theo mét dài, nội thất gỗ theo bộ. Kèm ghi chú: giá áp dụng cho diện tích từ bao nhiêu, khu vực nào, đã gồm vận chuyển chưa.
Khách lên đó xem thì không còn phải hỏi "ủa giá này ở đâu, ủa cái kia bao nhiêu". Mấy câu đó rất tốn thời gian của bạn, và tốn cả thời gian của khách.
Hai băn khoăn phổ biến nhất khi công khai giá:
"Ngại đối thủ nhìn thấy." Đối thủ của bạn đã biết giá thị trường rồi. Người chưa biết là khách. Nếu vẫn ngại, để dưới dạng file PDF tải về cũng được. Nhưng nếu được thì cứ đăng thẳng, vì bảng giá công khai lọc khách giúp bạn. Ai thấy giá quá cao thì thôi, họ tự đi. Bạn không mất một cuộc gọi nào cho người vốn không định thuê.
"Sợ khách so giá rồi ép." Đây mới là điểm hay nhất. Khi bạn báo giá trực tiếp, nhiều khách phản ứng như thể bị xúc phạm: "Sao anh báo tôi cái giá như vậy?". Dù thực ra giá bạn trước giờ vẫn vậy. Còn khi giá nằm trên website, nó là thông tin bạn đã công bố. Bạn đâu có nói riêng với ai. Khách không có gì để phòng thủ, vì không ai đang nhắm vào họ.
Từ đó rút ra một quy trình hai bước bắt buộc mỗi khi bạn thay đổi giá:
- Đăng lên website trước.
- Rồi mới gửi cho khách.
Không bao giờ làm ngược. Thông tin trên website lúc nào cũng phải là thông tin đúng nhất, để bất kỳ lúc nào bạn gửi link cho ai, bạn cũng gửi được với tư thế "đây là giá công khai của bên tôi".
Bước 3: Kiến thức cho khách, viết từ chính các cuộc tư vấn
Ngành này giống hệt ngành của Chartena ở một điểm: mình phải hiểu ý khách rất nhiều, và phải làm theo ý khách rất nhiều. Nhưng khách lại là người không chuyên.
Vì không chuyên nên họ có những khúc mắc, họ không hiểu hết. Không hiểu hết thì dễ hiểu lầm. Mà hiểu lầm trong xây dựng thì dẫn tới những chuyện rất không hay: tranh cãi giữa chừng, nghi ngờ ăn bớt, đòi bớt hạng mục rồi sau này hỏng lại đổ cho thợ.
Vài ví dụ mà anh em nào cũng từng gặp:
- Khách không hiểu tại sao chống thấm sàn vệ sinh tốn tiền, vì "có thấy gì đâu". Đến khi thấy thì đã là trần nhà hàng xóm bên dưới.
- Khách thắc mắc sao sơn phải bả hai lớp, lăn ba nước trong khi thợ bên kia chỉ lăn hai nước giá rẻ hơn.
- Khách so sánh tấm thạch cao thường và tấm chịu ẩm, chọn loại rẻ cho phòng tắm, rồi sáu tháng sau trần ố vàng.
- Khách hỏi sao gạch 80x80 thi công đắt hơn gạch 60x60 dù cùng một diện tích, và sao phải cắt bỏ nhiều gạch đến vậy.
- Khách chọn gỗ công nghiệp MDF thường cho tủ bếp dưới bồn rửa để tiết kiệm, không biết là có loại lõi xanh chống ẩm.
Mỗi thứ đó là một bài viết. Không cần dài, chỉ cần một lần giải thích rõ: đây là hạng mục gì, vì sao phải làm, làm thiếu thì sao, hai phương án chênh nhau bao nhiêu và khác nhau ở đâu.
Và cách dùng bài viết đó rất đơn giản. Khi công trình đến hạng mục nào, bạn gửi trước cho khách:
"Anh ơi, hôm nay công trình mình tới hạng mục chống thấm. Anh tham khảo chi tiết ở đây trước nhé, có gì mình trao đổi thêm."
Khách đọc trước năm phút, đến lúc bạn giải thích thì họ đã có nền. Ít hiểu lầm hơn, ít cãi hơn, và khách cảm thấy được tôn trọng vì bạn không giấu gì.
Mỗi khi bạn trải qua một case mới với khách, bạn lại đưa nó lên. Thư viện dày dần, dày dần. Sau một năm, nó thành nơi mà người đang định xây nhà hay sửa nhà có thể lên cày từ đầu tới cuối. Đó là lúc website bắt đầu leo lên cấp 2.
Tại sao không dùng Google Docs cho xong?
Nói thẳng: dùng Google Docs cũng được. Rất nhiều người làm vậy, để thông tin lên đó rồi gửi link. Nhưng có ba chỗ hụt:
- Link Google Docs không phải link của bạn. Tên miền là của Google.
- Google Docs không phải website. Không ai tìm thấy bạn qua đó.
- Khách mở một file Docs thấy giống tài liệu nội bộ. Mở một website thấy giống một công ty.
Nên mấy thứ này cần làm trên website, dưới tên miền của bạn.
Bước 4: Catalogue công trình theo quý
Ai làm nghề cũng có rất nhiều công trình đẹp, rất nhiều ý tưởng. Vấn đề là chỗ để. Đăng lên Facebook cá nhân thì đăng nhiều hơi kỳ. Một bài quá dài, quá nhiều hình, cũng không hợp.
Nhưng trên website thì bạn làm năm trang, mười trang, năm chục trang đều bình thường. Một cách rất hay: mỗi ba tháng làm một catalogue PDF, gom toàn bộ công trình đã làm trong quý đó. Ảnh trước và sau, hạng mục đã thi công, diện tích, thời gian làm, vật liệu dùng. Đăng lên website, và gửi link cho khách nào đang phân vân.
Khách xem catalogue thấy ba điều mà bảng giá không nói được: bạn làm thật, bạn làm đều, và bạn làm đẹp.
AI đã đưa chi phí nhập liệu về gần bằng không
Ngày trước, cái khó nhất của tất cả những thứ trên là nhập liệu. Phải gõ, phải vô CMS, phải nhập từng thứ. Rất tốn thời gian, và anh em thi công thì không có thời gian ngồi gõ.
Bây giờ khác. Có những công cụ chuyển giọng nói thành chữ, chạy hàng chục, hàng trăm tiếng ghi âm mà không tốn bao nhiêu tiền. Thậm chí có cách không tốn tiền, như Whisper. Hoặc chỉ cần ChatGPT: bạn nói vào từng đoạn hai ba phút, nó chuyển thành chữ, rồi thành bài.
Cách hay nhất cho ngành này là ghi âm cuộc tư vấn với khách. Bạn đứng ở công trình, khách hỏi tại sao phải chống thấm, bạn giải thích mười phút rất trôi chảy. Nếu bắt bạn ngồi xuống viết lại từ đầu thì chưa chắc viết được như vậy, hoặc mất cả buổi. Nhưng bạn đã nói rồi. Bật ghi âm trên điện thoại, xong việc lấy file đó, chuyển thành chữ, rồi nói với AI:
"Ghép cái này lại thành một bài viết. Giữ nguyên ý gốc của tôi, chỉ nối lại cho mạch lạc."
Vậy là có một bài để đưa lên website.
Nhưng phải chịu khó. Mỗi tuần một buổi ngồi lại làm chuyện đó. Hoặc giao cho một bạn trong công ty. Hoặc đơn giản nhất là cầm file ghi âm đưa cho một bên khác xử lý. Khách hàng của Chartena thì quăng file ghi âm cho Chartena, Chartena làm hết rồi đưa lên website.
Cái được ngay trong tuần đầu
Không cần chờ Google, không cần chờ khách mới. Website cấp 1 trả lại cho bạn thứ quý nhất: giờ làm việc của chính bạn.
Con số trên là minh hoạ. Hãy tự đếm inbox tuần vừa rồi của bạn. Nếu chỉ tiết kiệm được năm giờ mỗi tuần, đó cũng là hai trăm rưỡi giờ mỗi năm, tương đương hơn một tháng làm việc, mà bạn có thể dành để đi công trình, để nghỉ, hoặc để nhận thêm một căn.
Tóm lại, làm gì trong tháng này
- Mở inbox, liệt kê 20 câu hỏi bạn trả lời nhiều nhất. Gom thành ba nhóm: giá, phạm vi, tại sao.
- Làm trang bảng giá hạng mục. Công khai nếu được, PDF nếu ngại.
- Đặt quy trình hai bước: đổi giá thì đăng web trước, gửi khách sau.
- Mỗi tuần ghi âm một cuộc tư vấn, chuyển thành một bài viết, đăng lên.
- Cuối quý gom ảnh công trình thành một catalogue PDF.
Chưa cần nghĩ tới chuyện website đem khách về. Chỉ cần nó tiếp khách tốt, bạn đã có một nhân viên lễ tân làm việc 24 giờ mỗi ngày, không lương, không nghỉ phép, và không bao giờ báo sai giá.