Hai tiệm nail nằm cạnh nhau. Cùng giá, cùng tay nghề, cùng sạch sẽ. Ở tiệm thứ nhất, thợ làm xong, khách trả tiền, đi về. Ở tiệm thứ hai, trước khi bắt đầu, thợ nhìn tay khách và nói: "Ngón tay chị thon dài, tông này sẽ làm tay nhìn thanh hơn nữa, chị thử xem."
Cùng một bộ móng, cùng một khoản tiền. Nhưng lần sau khách muốn đi tiệm nào, bạn đã biết câu trả lời.
Trong buổi chia sẻ với những anh chị làm nghề dịch vụ, chúng tôi gọi đây là "một chút xíu": một phần rất nhỏ ngoài việc chính, không tốn nhiều công, nhưng chính nó khiến khách nhớ bạn và quay lại.
Vì sao "một chút xíu" lại mạnh đến vậy
Trong nghề dịch vụ, phần việc chính thường khó tạo khác biệt. Móng đẹp, tóc gọn, xe chạy đúng giờ: đó là những thứ khách mặc định phải có. Làm tốt thì khách không phàn nàn, nhưng cũng không có lý do để nhớ.
Khác biệt nằm ở phần khách không mong đợi. Khi bạn cho họ một thứ họ không trả tiền để mua, một lời tư vấn, một câu chuyện, một sự chú ý riêng, họ cảm thấy được nhìn thấy như một con người, không phải một lượt khách.
Điều quan trọng là bạn không cần trở thành chuyên gia. Bạn chỉ cần học đủ để hiểu nguyên lý cơ bản và nói được vài câu có ý nghĩa. Một chút hiểu biết đặt đúng lúc có giá trị hơn một khóa học dài không dùng tới.
Với nghề tóc và nail: học một bài giới thiệu 2-3 phút
Đặc biệt nếu bạn làm nghề ở nước ngoài, nơi rào cản ngôn ngữ khiến nhiều thợ chỉ làm mà ít nói, thì đây là chỗ đáng đầu tư nhất.
Hãy chuẩn bị ba thứ:
- Một bài giới thiệu ngắn 2-3 phút. Bạn là ai, bạn làm nghề bao lâu, bạn giỏi nhất ở kiểu nào. Học thuộc bằng tiếng địa phương. Nói trôi chảy được một lần, khách sẽ tin tay nghề bạn hơn hẳn.
- Cách đọc dáng móng và dáng ngón tay. Ngón thon dài hợp màu gì, ngón ngắn nên chọn dáng móng nào để nhìn dài hơn, móng bè nên tránh kiểu gì. Đây là kiến thức thợ giỏi nào cũng có sẵn trong đầu, chỉ cần sắp xếp lại thành vài câu để nói ra.
- Một chút personal color. Ở Việt Nam hiện có nhiều khóa học personal color. Bạn không cần học hết. Chỉ cần nắm nguyên lý cơ bản: da tông ấm hợp nhóm màu nào, da tông lạnh hợp nhóm màu nào, để khi khách phân vân giữa hai màu, bạn có lý do để gợi ý.
Khi khách đến, bạn nhìn tay họ, nói vài câu, rồi mới bắt đầu làm. Toàn bộ mất chưa tới một phút. Nhưng khách ra về với cảm giác "chị này hiểu tay mình", và lần sau họ sẽ hỏi đúng tên bạn.
Với nghề tài xế: học một bài về cung đường mình hay đi
Bạn chạy một cung đường mỗi ngày. Bạn biết chỗ nào có quán ngon, chỗ nào từng là gì, chỗ nào chụp hình đẹp. Với bạn đó là chuyện thường. Với người khách đang trong tâm trạng đi du lịch, đó là kho báu.
Hãy soạn một bài giới thiệu ngắn về cung đường bạn hay đi. Vài điểm đáng chú ý, vài câu chuyện, vài gợi ý ăn uống. Không cần dài, chỉ cần thật.
Nhưng có một nguyên tắc bắt buộc: hỏi trước khi kể. Có những khách lên xe chỉ muốn yên tĩnh, xem điện thoại, nghỉ ngơi. Với họ, một tài xế nói nhiều là một sự quấy rầy. Một câu hỏi đơn giản ở đầu chuyến, "Anh chị có muốn em giới thiệu vài chỗ quanh đây không?", giúp bạn biết mình đang chở ai. Khách gật đầu thì bạn kể. Khách lắc thì bạn im lặng và lái thật êm. Cả hai trường hợp, khách đều cảm thấy được tôn trọng.
Với nhà hàng: giới thiệu món và câu chuyện nguyên liệu
Nguyên lý này áp dụng cho quán ăn không kém. Khách gọi món, nhân viên bưng ra, xong. Hoặc: nhân viên đặt đĩa xuống và nói thêm một câu. "Món này bếp em hầm nước dùng từ sáng." "Rau này lấy từ vườn gần đây, hôm nay mới hái." "Anh chị thử chấm với nước sốt bên phải trước, sau đó mới thử bên trái."
Một câu. Không thêm chi phí. Nhưng món ăn bỗng có câu chuyện, và khách sẽ kể lại câu chuyện đó cho bạn bè họ.
Để làm được, chủ quán nên soạn cho mỗi món chủ lực một hoặc hai câu giới thiệu, rồi dạy nhân viên nói đúng như vậy. Không cần bịa. Chỉ cần kể thật về nguyên liệu, cách nấu, hoặc lý do món đó có mặt trong thực đơn.
Bảng tóm tắt: một chút xíu của từng nghề
| Nghề | Phần việc chính | "Một chút xíu" | Thời gian bỏ thêm |
|---|---|---|---|
| Nail | Làm móng đẹp | Đọc dáng ngón tay, gợi ý màu theo tông da | Dưới 1 phút mỗi khách |
| Tóc | Cắt, nhuộm đúng ý | Giới thiệu bản thân, giải thích vì sao kiểu này hợp mặt khách | 2-3 phút |
| Tài xế | Chở đúng giờ, lái an toàn | Hỏi ý rồi giới thiệu cung đường | Tuỳ khách, 0-10 phút |
| Nhà hàng | Món ngon, phục vụ nhanh | Một câu về nguyên liệu khi bưng món | Vài giây mỗi món |
Điểm chung của cột thứ ba: tất cả đều là kiến thức bạn đã có sẵn hoặc học được trong vài buổi. Thứ thiếu không phải khả năng, mà là thói quen nói ra.
Trải nghiệm đặc biệt hơn thì tiền cũng đặc biệt hơn
Đây không chỉ là chuyện làm khách vui. Khi trải nghiệm đặc biệt hơn, phần tiền bạn nhận được cũng đặc biệt hơn. Khách tip nhiều hơn. Khách quay lại thường xuyên hơn. Khách giới thiệu bạn bè. Và quan trọng nhất, khách chấp nhận trả giá cao hơn so với tiệm bên cạnh, vì họ không còn so sánh bạn theo giá nữa. Họ so sánh theo cảm giác.
Hãy thử trong hai tuần. Chọn một "chút xíu" phù hợp với nghề của bạn, học cho kỹ, nói với mọi khách. Rồi để ý xem ai quay lại và hỏi đúng tên bạn.
Câu hỏi để tự kiểm
Ngoài phần việc khách trả tiền, bạn đang cho họ thêm điều gì mà tiệm bên cạnh không có?
Nếu bạn phải nghĩ lâu mới trả lời được, thì khách của bạn cũng không có lý do gì để nhớ bạn thay vì tiệm bên cạnh.
Muốn tìm "một chút xíu" cho nghề của mình? Trò chuyện cùng chúng tôi - buổi trao đổi đầu tiên hoàn toàn miễn phí.