Trong một buổi làm việc gần đây, một chủ doanh nghiệp kể rằng chị đang dùng ChatGPT làm "bộ não thứ hai". Mọi ghi chú, mọi ý tưởng, mọi thông tin khách hàng, chị đưa hết vào các cuộc trò chuyện để sau này hỏi lại.
Chúng tôi hỏi một câu đơn giản: nếu ngày mai gói đăng ký hết hạn, hoặc chị mở website ChatGPT lên và nó báo lỗi, thì toàn bộ dữ liệu đó đi đâu?
Chị im lặng một lúc. Vì câu trả lời là: nó nằm trên máy chủ của OpenAI, không nằm trong tay chị.
"Đám mây" nghĩa là gì thật ra
Người ta nói nhiều về dữ liệu đám mây, về cloud. Nghe rất an toàn, như thể dữ liệu bay lơ lửng ở đâu đó và luôn ở đó. Sự thật đơn giản hơn nhiều và cũng đáng lo hơn nhiều.
Không có đám mây nào cả. Làm gì có máy tính nào trên mây. Đó chỉ là máy tính của một người khác, đặt ở một nơi khác, mà bạn không nhìn thấy.
Khi bạn dùng ChatGPT qua trình duyệt, chuỗi sự việc diễn ra thế này:
- Bạn gõ vào một trang web.
- Trang web đó gửi yêu cầu đến máy chủ của OpenAI.
- Máy chủ truy xuất dữ liệu trong cơ sở dữ liệu của họ, rồi trả kết quả về cho bạn.
Dữ liệu của bạn được lưu, nhưng lưu trên máy của họ, theo điều kiện của họ. Họ đổi gói, bạn theo. Họ gặp sự cố, bạn chờ. Họ xoá hoặc thay đổi cách lưu trữ, bạn không có tiếng nói. Với những thứ ít quan trọng, điều này chấp nhận được. Với "bộ não thứ hai" của một người làm kinh doanh, thì không.
Bộ não thứ hai không nên nằm trong tay người khác
Khái niệm "bộ não thứ hai" đang rất phổ biến trên mạng, và có nhiều công cụ hứa hẹn làm việc đó cho bạn. Nhưng hãy giữ nguyên tắc này: nếu bạn muốn lưu trữ, hãy lưu trữ theo phương pháp truyền thống, tức là file Excel, file Word, nằm trong máy tính của chính bạn.
Truyền thống ở đây không có nghĩa là lạc hậu. Nó có nghĩa là:
| Lưu trong ChatGPT | Lưu thành file trong máy |
|---|---|
| Mất khi hết gói, khi lỗi, khi nền tảng đổi chính sách | Còn nguyên miễn là bạn còn máy và bản sao lưu |
| Chỉ mở được bằng chính công cụ đó | Mở bằng Excel, Word, hoặc bất kỳ công cụ nào khác |
| Khó tìm lại, khó xuất ra, khó kiểm tra | Bạn thấy tận mắt từng file, sửa được, sao chép được |
| Phụ thuộc một nhà cung cấp | Đổi AI, đổi phần mềm, dữ liệu vẫn đi theo bạn |
Câu hỏi tiếp theo tự nhiên là: vậy có cách nào vừa dùng sức mạnh của AI, vừa giữ dữ liệu trong máy mình không? Có. Và nếu bạn đang trả phí cho ChatGPT, bạn đã có sẵn công cụ đó rồi.
Codex: thứ bạn đã trả tiền mà chưa dùng
Nếu bạn dùng gói ChatGPT trả phí, gói đó đã bao gồm một thứ gọi là Codex (C-O-D-E-X). Bạn không phải trả thêm đồng nào.
Điểm khác biệt của Codex so với việc chat trên trình duyệt: Codex chạy trong máy tính của bạn, thông qua Visual Studio Code hoặc terminal, và nó tương tác trực tiếp với các file trong máy. File Excel của bạn. File Word của bạn. Thư mục tài liệu của bạn.
Nghĩa là thay vì dán dữ liệu lên một trang web và hy vọng nó nhớ, bạn có thể ra lệnh: "Mọi thứ cần ghi lại, hãy lưu thành file trong thư mục này để tôi kiểm soát." AI vẫn làm việc, nhưng kết quả nằm trong máy bạn, dưới dạng bạn mở được bất cứ lúc nào, bằng bất cứ phần mềm nào.
Khi đó mối quan hệ đảo lại. Bạn không còn là người gửi dữ liệu lên máy của người khác. Bạn là người có dữ liệu trong tay, và AI là công cụ đến làm việc trên dữ liệu đó. Người biết dùng Codex trong Visual Studio Code có sức mạnh nhân 10 so với người chỉ chat trên web, và không phải vì mô hình thông minh hơn, mà vì AI được chạm vào công việc thật của bạn thay vì chỉ trò chuyện về nó.
Các bước để bắt đầu
Chúng tôi nói thẳng với khách hàng: đây là bước khó nhất. Cài đặt công cụ lập trình nghe rất xa lạ với người làm kinh doanh. Nhưng qua được bước này thì mọi thứ phía sau dễ hơn nhiều. Bạn chỉ cần làm hai việc cài đặt, rồi thay đổi một thói quen.
- Tải Visual Studio Code. Đây là phần mềm miễn phí của Microsoft, dùng để mở và chỉnh sửa file. Bạn không cần biết lập trình để dùng nó. Hãy xem nó như một cửa sổ nhìn vào thư mục làm việc của bạn.
- Cài Codex trong Visual Studio Code. Đăng nhập bằng đúng tài khoản ChatGPT trả phí. Không có khoản phí mới.
- Tạo một thư mục làm việc. Ví dụ một thư mục "Kinh doanh" chứa file khách hàng, file ghi chú, file kế hoạch. Mở thư mục đó trong Visual Studio Code.
- Đổi cách ra lệnh. Thay vì "hãy nhớ điều này", hãy nói "hãy ghi điều này vào file ghi-chu.docx" hoặc "cập nhật dòng khách hàng A trong file khach-hang.xlsx". Yêu cầu AI lưu thành file để bạn kiểm soát.
- Sao lưu thư mục đó. Một bản trên ổ cứng ngoài, hoặc một bản đồng bộ. Vì máy của bạn cũng là một cái máy, và máy nào cũng có thể hỏng.
Bước 5 nhắc lại nguyên tắc từ đầu bài: đừng bao giờ để dữ liệu quan trọng chỉ tồn tại ở một nơi, dù nơi đó là máy của người khác hay máy của chính bạn.
Điều gì thay đổi sau khi làm xong
Trước: bạn có hàng chục cuộc trò chuyện dài trên ChatGPT, không nhớ thông tin nào nằm ở đâu, và mọi thứ biến mất nếu tài khoản có vấn đề.
Sau: bạn có một thư mục với vài file Excel, Word rõ ràng. Bạn mở ra là thấy. Bạn đưa cho kế toán, cho nhân viên, cho một AI khác đều được. Và AI vẫn ở đó giúp bạn viết, tính, sắp xếp, nhưng viết, tính, sắp xếp vào đúng chỗ bạn chọn.
Bộ não thứ hai chỉ xứng đáng gọi là bộ não của bạn khi nó nằm trong tay bạn.
Câu hỏi để tự kiểm
Nếu sáng mai bạn mở ChatGPT và nó báo "không tìm thấy tài khoản", bạn còn giữ được bao nhiêu phần trăm những gì đã đưa vào đó?
Nếu con số dưới 100%, bạn đang cất bộ não thứ hai trong máy tính của người khác.
Cần người ngồi cùng qua bước cài đặt khó nhất? Trò chuyện cùng chúng tôi - buổi trao đổi đầu tiên hoàn toàn miễn phí.