Trong một buổi làm việc gần đây, chúng tôi giải thích với một chủ doanh nghiệp bằng một hình ảnh đơn giản: website giống căn nhà của mình, còn Facebook và Instagram giống hai cái sạp chợ.
Sạp chợ có cái hay của nó. Chợ đông sẵn, người qua lại nhiều, bạn dọn hàng ra là có người nhìn thấy ngay. Nhưng sạp là chỗ đi thuê. Chủ chợ đổi luật, đổi giá, đổi chỗ - bạn phải theo. Và quan trọng nhất: hết phiên chợ, bạn dọn hàng về, chẳng để lại gì.
Bài đăng của bạn có tồn tại với Google không?
Đây là chỗ nhiều chủ doanh nghiệp bất ngờ nhất.
Nội dung bạn đăng trên Facebook, Instagram hay LinkedIn phần lớn nằm sau tường đăng nhập, và các nền tảng này chủ động hạn chế công cụ tìm kiếm thu thập dữ liệu. Nghĩa là khi một khách hàng tiềm năng lên Google gõ đúng thứ bạn bán, những bài bạn viết công phu trên mạng xã hội gần như không có mặt trong kết quả tìm kiếm.
Cùng nội dung đó đặt trên website của bạn thì khác hẳn: Google đọc được, lập chỉ mục, và trả nó về cho người đang tìm - hôm nay, tháng sau, và cả năm sau.
Hãy hình dung công sức bạn bỏ ra trong một tháng viết bài. Trên sạp chợ, công sức đó sống được vài ngày rồi trôi khỏi bảng tin. Trên căn nhà của mình, nó nằm lại thành tài sản, và mỗi bài viết cũ vẫn tiếp tục kéo khách về trong nhiều năm.
Tiền thuê sạp đang tăng, và bạn không quyết định được
Có một con số nên đặt cạnh mọi kế hoạch nội dung: lượng tiếp cận tự nhiên của một trang Facebook hiện chỉ còn khoảng 2 đến 5% số người theo dõi, giảm từ mức trên 15% hồi năm 2014. Nhiều trang doanh nghiệp nhỏ còn thấp hơn nữa.
Hãy dịch con số đó ra thực tế. Bạn có 10.000 người theo dõi - một con số phải mất nhiều năm mới gây dựng được. Một bài đăng bình thường chạm tới khoảng 200 đến 500 người trong số đó. Nói cách khác, 95% số người đã chủ động bấm theo dõi bạn sẽ không nhìn thấy bài của bạn.
Đây không phải lỗi của bạn và cũng không phải thứ bạn sửa được bằng cách đăng chăm hơn. Đó là quyết định kinh doanh của nền tảng: họ bán lượng tiếp cận, nên họ không cho không.
Nói cách khác, tiền thuê sạp đã tăng đều đặn suốt mười năm, và chủ sạp không có tiếng nói nào trong chuyện đó.
Một chi tiết đáng chú ý cho ai vẫn muốn tận dụng Facebook: nhóm (Group) có mức tiếp cận cao hơn hẳn trang (Page) - các báo cáo ngành ghi nhận mức 20 đến 40% thành viên cho mỗi bài. Nếu khách hàng của bạn có tính cộng đồng, một nhóm thường đáng đầu tư hơn một trang. Nhưng nhóm vẫn là sạp đi thuê, chỉ là cái sạp ở vị trí đẹp hơn.
Cái giá của việc chỉ có sạp chợ
Khi toàn bộ sự hiện diện của bạn nằm trên đất đi thuê, bạn rơi vào một vòng lặp tốn kém:
- Bạn phải trả tiền để được tìm thấy lại mỗi ngày. Bài hôm qua đã trôi. Muốn có khách hôm nay, đăng tiếp hoặc chạy quảng cáo tiếp.
- Bạn không sở hữu danh sách khách hàng. Người theo dõi thuộc về nền tảng, không thuộc về bạn. Nền tảng đổi thuật toán, lượng tiếp cận rơi, bạn không làm gì được.
- Bạn không tích lũy được uy tín tìm kiếm. Mọi lượt truy cập đều đổ vào tài sản của người khác.
Đây là lý do vì sao có những doanh nghiệp chạy quảng cáo nhiều năm, tiêu rất nhiều tiền, mà ngừng chạy một tuần là khách biến mất.
Vậy chia vai thế nào cho đúng
Đừng bỏ sạp chợ. Hãy dùng đúng chức năng của từng nơi:
| Kênh | Vai trò | Điểm mạnh |
|---|---|---|
| Cộng đồng địa phương, thông báo nhanh | Tiếp cận người quen và người trong vùng | |
| Thư viện hình ảnh, cảm giác gần gũi | Cho khách thấy không khí và con người | |
| Khách doanh nghiệp, đối tác B2B | Tiếp cận người ra quyết định | |
| Website | Điểm đến cuối cùng | Nơi khách xem giá, xem chi tiết, và đặt hàng |
Mạng xã hội là nơi khách gặp bạn lần đầu. Website là nơi họ quyết định. Mỗi bài đăng nên có một đường dẫn về nhà - và trong nhà phải có đủ thứ để khách chốt: giá, chi tiết, lịch trống, nút đặt hàng.
Một cách làm rất đáng giá: viết bài trên website trước, rồi mới cắt ra đăng lên mạng xã hội. Cùng một lượng công sức, nhưng bản gốc nằm trên đất của bạn và tích lũy theo thời gian, còn bản cắt ra làm nhiệm vụ kéo người về nhà.
Câu hỏi để tự kiểm
Nếu ngày mai tài khoản Facebook của bạn bị khoá, doanh nghiệp bạn còn lại gì?
Nếu câu trả lời là "gần như không còn gì", bạn đang xây toàn bộ sự nghiệp trên một cái sạp đi thuê.
Muốn bàn về việc dựng căn nhà cho doanh nghiệp mình? Trò chuyện cùng chúng tôi - buổi trao đổi đầu tiên hoàn toàn miễn phí.
Nguồn tham khảo
- Số liệu về lượng tiếp cận tự nhiên trên Facebook (2-5% người theo dõi, giảm từ trên 15% năm 2014) và mức tiếp cận cao hơn của Group: tổng hợp từ Deep Marketing - Organic reach 2026 và Addictive Digital - The Decline of Organic Reach. Đây là số liệu tổng hợp theo ngành, mức thực tế của từng trang có thể chênh lệch đáng kể.
- Về việc mạng xã hội hạn chế công cụ tìm kiếm thu thập dữ liệu: các nền tảng đặt phần lớn nội dung sau tường đăng nhập và giới hạn qua tệp
robots.txt. Bạn có thể tự kiểm chứng bằng cách tìm trên Google một câu chữ lấy nguyên văn từ bài đăng Facebook của mình.